D Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Günde 10-15 dakika güneş ışığı görmek vücudun yeterince D vitamini üretmesine olanak tanımasına karşın D vitamini eksikliği oldukça sık görülen bir durumdur. Ülkemizde açıklanmış bir veri yok ama dünya genelinde yetişkin nüfusun %20’sinden fazlasının bu vitaminin eksikliğini yaşadığı düşünülmektedir. Yaşlı kadınlarda ise bu oran %50’lere kadar çıkmaktadır.

Cildimiz güneşin UVB ışınlarını kullanarak D vitamini üretme kapasitesine sahiptir. Bu vitaminin eksikliğinin yaygın olmasının sebebi ise D vitamini içeren gıdaların sayısının az olması ve bu gıdalarda vücudun ihtiyaç duyduğu kadar D vitamini bulunmaması.

Güneşsiz bir bölgedeyseniz veya yeterince güneşe çıkmıyorsanız bu vitaminin eksikliğini yaşama riskiniz oldukça yüksek.

Bu riski artıran diğer faktörler ise şöyle; vücudun güneş ışınlarıyla D vitamini üretme kapasitesinin azaldığı ilerlemiş yaş, gıdalarla birlikte alınan yağın sindirilmesini engelleyen sindirim rahatsızlıkları, koyu ten rengi, kolesterol, epilepsi ilaçları başta olmak üzere bazı ilaçlar.

D Vitaminine Neden İhtiyacımız Var?

D vitamininin başlıca görevi gıdalar yoluyla alınan kalsiyum ve fosforun işlenmesidir. Kalsiyum ve fosfor kemik sağlığı için son derece önemli minerallerdir. Dolayısıyla D vitamini için öncelikli olarak kemik sağlığının korunması için önemli bir vitamin diyebiliriz.

Kemiklerin güçlü olması için D vitaminine ihtiyacımız var ancak D vitamini eksikliğinde sadece kemiklerimiz zayıflamıyor. Uzun süreli D vitamini eksikliğinin meme kanseri, kolon kanseri, pankreas kanseri, kalp hastalıkları, depresyon gibi pek çok ciddi hastalığı tetiklediği biliniyor.

D Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Diğer vitamin eksikliklerinde olduğu gibi kısa dönemli D vitamini eksikliğinde herhangi bir belirti görülmeyebilir.

Ancak bir süredir devam eden D vitamini eksikliğinde aşağıdaki “erken dönem” belirtileri ortaya çıkabilir.

Depresyon: D vitamini eksikliğinde görülen depresyon çok şiddetli olmayabilir ve daha çok kendinizi “nedensiz olarak hüzünlü hissetmeniz olarak” tanımlanabilir. Bunun nedeni, beyinde üretilen ve ruh halinin düzenlenmesinde kullanılan serotonin seviyesinin D vitamini eksikliğine bağlı olarak düşmesidir.

Bu alanda yapılmış pek çok çalışma var. Örneğin 2006 yılında 80 yetişkinin katılımıyla yapılan bir araştırmaya göre yeterince D vitamini almayanlar diğerlerine oranla depresyona 11 kat daha yatkın.

Kemik Ağrıları: Özellikle güneşin kendini fazla göstermediği kış aylarında D vitamini eksikliğine bağlı olarak kemik ağrısı görülme riski artar. Bu kemik ağrıları eklem ağrılarından farklı olarak tüm vücut genelinde hissedilebilir ve ağrılara halsizlik eşlik edebilir.

Eğer D vitamini eksikliği uzun süre devam ederse yetişkinler “osteomalazi” adı verilen kemik yumuşaması, çocuklarda ise “raşitizm” görülebilir.

Soğuk Algınlığı: Çocuğunuz sık sık soğuk algınlığı yaşıyorsa bunun nedeni D vitamini eksikliği olabilir. Yapılan araştırmalar D vitamini eksikliği olan çocuklarda üst solunum yolları enfeksiyonlarının daha çok görüldüğünü ortaya koyuyor.

Kasların Zayıflaması: D vitamini eksikliği vücudumuzdaki kas dokusunun büyük bölümünü oluşturan ve iskelet kasları olarak adlandırılan kasların zayıflamasına yol açabilir.

Başın Terlemesi: Başın normalden fazla terlemesi hem çocuklarda/bebeklerde hem de yetişkinlerde D vitamini eksikliğine işaret ediyor olabilir.

Diğer Belirtiler: Kas krampları, halsizlik, eklem ağrıları, kilo alma, yüksek tansiyon, baş ağrısı, konsantrasyon eksikliği, mesane sorunları, kabızlık veya ishal gibi sindirim sorunları erken dönem D vitamini eksikliği belirtileri arasında yer alıyor.





D Vitamini Eksikliğine Bağlı Görülme Riski Artan Hastalıklar

D vitaminin yukarıdaki erken dönem belirtilerine ek olarak uzun dönemli D vitamini eksikliğinde bazı hastalıkların görülme riski artmaktadır.

Kalp Hastalıkları: D vitamini kan basıncının (tansiyonun) düzenlenmesi, damar tıkanıklığına bağlı (aterosklerotik) kalp hastalıklarının önlenmesi, kalp krizi ve felç riskini düşürmek için son derece önemli bir vitamindir.

D vitamini ve kalp hastalıklarının görülme oranı üzerine yapılan araştırmalar, D vitamini eksikliği olan kişilerde çeşitli kalp hastalıklarının görülme oranının %50’ye kadar artabildiğini ortaya koyuyor.

Bağışıklık Sistemi Hastalıkları: D vitamini güçlü bir bağışıklık sistemi için de gerekli. Eksikliğinde, merkezi sinir sistemini etkileyen bir hastalık olan MS (multipl skleroz) ve diğer bağışıklık sistemini ilgilendiren hastalıkların görülme riski artıyor.

Bunama: 65 yaş ve üzeri 1600 kişinin katılımıyla yapılan bir araştırmaya göre D vitamini seviyesi düşük olan kişilerin diğerlerine oranla %53 daha fazla bilişsel problem yaşadığı tespit edilmiş. Bu bilişsel problemler arasında düşünme ve problem çözme yeteneğinin zayıflaması, davranış bozuklukları, hafızanın zayıflaması, Alzheimer hastalığı ve bunama yer alıyor.

Kanser: Yetişkin erkeklerde en çok görülen kanser türlerinden biri olan prostat kanseri D vitamini eksikliği yaşayan kişiler arasında daha yaygın.

Aynı durum meme kanseri için de geçerli. Georgetown Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre D vitamini meme kanseri riskini önemli oranda azaltıyor. Tersi durumda, yani D vitamini eksikliğinde ise meme kanseri riski artıyor.

Şizofreni ve Depresyon: D vitamini eksiklği yaşanlarda şizofreni hastalığı görülme oranı 2 kat daha fazla. Beyin kimyasının dengesi için önemli bir vitamin olan D vitamini eksikliği aynı zamanda depresyona da yol açabiliyor.

D Vitamini Eksikliğinde Görülme Riski Artan Diğer Hastalıklar: Parkinson hastalığı, kronik ağrılar, obezite, hipertansiyon, diyabet, osteoartrit, gut, kısırlık, fibromiyalji, diş eti hastalıkları, sedef hastalığı.

Ne Kadar D Vitamini Almamız Gerekiyor?

Günlük olarak alınması gereken D vitamini miktarı yaşa bağlı olarak değişmektedir.

0-12 ay: 400 IU
1-13 yaş: 600 IU
14-18 yaş: 600 IU
19-70 yaş: 600 IU
70 yaş üzeri: 800 IU
Gebelik ve emzirme dönemi: 600 IU

Yukarıdaki yaşlara göre günlük D vitamini ihtiyacı bilgileri ABD merkezli Gıda ve Beslenme Kurulu’nun (Food and Nutrition Board) sağlıklı bireyler için önerdiği rakamlardır. Kişinin D vitamini ihtiyacı sağlık koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle sizin için en uygun günlük D vitamini tüketimi bilgisini ancak bir uzmandan alabilirsiniz.




D Vitamini İhtiyacını Karşılamak İçin Güneşten Nasıl Faydalanabilirim?

Cildinizin D vitamini üretebilmesi için direkt olarak güneşte kalması gerekiyor. İç mekanlardaki, gölge bölgeler veya camdan gelen güneş ışınları pek işe yaramıyor.

Bulutlu havalar, ten renginin koyu olması güneşin D vitaminine çevrilmesini olumsuz yönde etkileyen diğer faktörler.

Cildin yeterince D vitamini üretebilmesi için uzmanların önerisi vücudun büyük bir kısmını (kollar, bacaklar, sırt bölgesi gibi) güneş kremi sürmeden 10-15 dakika güneşe göstermek. Haftada 3-4 gün bu uygulamayı yaparsanız vücudunuz ihtiyacı olan D vitaminini üretecektir. 10-15 dakika yeterli ve daha fazla güneşte durmak daha fazla D vitamini üretileceği anlamına gelmiyor.

Ayrıca korumasız olarak uzun süre güneşte kalmak cilt kanseri gibi ciddi hastalıkların riskini artırabiliyor. Bu nedenle 10-15 dakika güneşte durduktan sonra ya gölge bir noktaya geçmelisiniz yada yüksek koruma faktörlü bir güneş kremi sürmelisiniz.

D Vitamini İçeren Gıdalar

Soğuk iklimlerde yaşayanlar, çeşitli rahatsızlıklar nedeniyle güneşe çıkamayanlar veya havanın sürekli bulutlu olduğu bölgelerde olanlar için D vitamini içeren gıdalar “takviyesiz” D vitamini için iyi bir kaynak olabilir. Fakat maalesef çok fazla gıdada D vitamini yok ve güneş olmadan sadece gıdalarla ihtiyacınız olan D vitamini almanız biraz zor görünüyor. D vitamini içeren besinler sayfasında hangi gıdaların D vitamini içerdiği ve ne kadar içerdiği ile ilgili bilgiler bulabilirsiniz.

D Vitamini Eksikliği Nasıl Belirlenir?

Doktorunuz D vitamini eksikliğinde şüphelenirse veya kemik zayıflığı, anormal kalsiyum, fosfor değerleri, çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde kolay kemik kırılması, kistik fibrosiz, Crohn hatalığı varsa veya diğer bir hastalıktan dolayı D vitamininin takip edilmesi gerekiyorsa D vitamini testi isteyebilir.

D vitamini seviyesinin belirlenmesinde kullanılan “25 OH Vitamin D testleri” koldan alınan kan numunesi üzerinde yapılır. Bu testler için önceden bir hazırlık yapılması gerekmez.

D Vitamini Takviyesi Kullanmalı mıyım?

D vitamini takviyeleri genel olarak güvenli kabul edilmekle birlikte D vitamini takviyesini veya diğer besin desteklerini bir uzmana danışmadan kullanmamalısınız. Zaten bu vitaminin eksikliğini yaşıyorsanız doktorunuz sizin için gerekli miktarı içeren vitamin takviyesini yazacaktır.

Ayrıca D vitamini takviyesinin özel olarak dikkat gerektirdiği bazı durumlar ve hastalıklar var. Gebelik ve emzirme döneminde olan kadınlar, böbrek hastalığı olanlar, kanında yüksek miktarda kalsiyum bulunanlar, paratiroid bezleri aşırı çalışanlar, lenfoma ve tüberküloz hastalığı olanlar doktora danışmadan D vitamini takviyesi kullanmamalıdır.

Kaynaklar


, , , , ,

D Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir? İçin 14 Yorum Yapılmış

  1. Fikret 25/04/2015 #

    Güzel bir bilgilendirme.

  2. Mert akın 26/05/2015 #

    Faydalı bir bilgi paylaşımı.

  3. nilüfer altınayar 30/05/2015 #

    Güzel ve açıklayıcı.

  4. ayşe 08/09/2015 #

    Çoğu kişi bilmez ama balık yağının içerisinde D vitamini var. Özellikle kış aylarında yeterli D vitamini alamıyoruz. Benim bir de güneşe alerjim var bu yüzden balık yağı kullanıyorum. Fakat hangisini aldığınızdan emin olun ucuz olanlar işe yaramaz olabiliyor.

  5. Şeyma 25/11/2015 #

    Doktor tarafından verilmeyen D vitaminleri var, doktorum önermedi. Damla olanlardan verdi. 3 aydır halsizlik yoğun kemik ağrıları yaşıyordum daha ilk günlerden faydası oldu ama mide rahatsızlığım var midede tahriş yara var. biraz mide yanması oldu normal mi?

    • Sezgin 06/03/2016 #

      Mide koruyucu haplar içiyorsan onlar da D vitamini eksikliği yapıyor. Not kesin bilgi değil.

    • Metin 09/03/2016 #

      Şeyma hanim benim bildiğim kadarıyla damla olarak kullanılan D vitamini belli bir dönem kullanabilirsiniz sürekli kullanmamak gerekiyor tablet olarak günde bir tane kullanabilirsiniz.

  6. mustafa 31/12/2015 #

    Sayın Ayşe kardeşim sizin dediğiniz balık yağını bulalım da içelim ama tarım bakanlığı görevini yapamadığı sürece balık yağı diye çok kanola mısır vs içer kendimizi avuturuz.

  7. Nadir 27/02/2016 #

    Merhaba
    Bende erken kemik erimesi başladı. Erkeklerde az görülen bu rahatsızlık bende 40 yaşında belirdi ve yaklaşık 5 yıl oldu sebebi konusunda kesin teşhis konulamadı. Bugün yaptırdığım bir testte D vitamini olmadı gerekenin çok altında çıktı. (22) Bu vitamini hızlı olarak nasıl arttırabilirim.

  8. Ceyhan 29/02/2016 #

    Vitamin D aslında Vitamin değil, bir hormondur. İnsan vücudu için en optimal güneşlenme vakti öğle güneşidir, teninize göre deriniz 15-30 dakika içinde 10.000 ile 20.000 i.u. (international unit) üretebilir, güneş kremi kullanmadan. En önemlisi kan aldırıp Vitamin D3 seviyesi yani 25 OH D testi yaptırmak. Optimal Vitamin D3 seviyesi 40 ng/ ml ila 80 ng/ml arasıdır. Optimal seviyeyi tutabilmek için kişilerin kilosuna göre hesaplanır. 70 kg bir kişinin günlük ihtiyacı 3333 i.u. dir. Günlük bu dozajı almasa Vitamin D3 deposu azalır ve optimal seviyenin altına düşer. Yukarda belirtilen dozajları aldıkça pek faydasını göremeyiz. Diyelim siz 70 kg sunuz Vitamin D3 seviyeniz 20 ng/ml, optimal seviye 40 ng/ml da başlıyor. 20 ng/ml ihtiyacınızı karşılamak için kısa zamanda, yani 4-7 gün içinde 200.000 i.u. Vitamin D3 almanız gerekiyor ve daha sonra bu ulaşdıyınız optimal Vitamin D3 seviyenizi korumak için günlük 3333 ng/ml gereklir veya haftalık 23.000 i.u. Bu veriler Dr. med Raimund von Helden in kitabından alnmışsdır ve bu terapi ıle binlerce hastasını iyileşmişdir. Yüzde 80 hastalığın nedeni Vitamin D3 eksikliği olduğunu belirtmiştir.

    • Cem 22/05/2016 #

      Ceyhan bey çok güzel bilgilerdi teşekkürler.

  9. ilhan 08/03/2016 #

    Bu faydalı bilgilerle bizi aydınlatmada emeği geçen herkese çok çok çok teşekkür ederim sağ olun var olun.

  10. sema kaba 24/05/2016 #

    Çok güzel aydınlatıcı bilgiler vermişsiniz tşkler.

  11. Aslan 30/10/2016 #

    Güzel bir paylaşım sağlık için

Bir Cevap Yazın


Not: İmla kurallarına uymayan, kısaltmalar içeren, büyük harflerle yazılan ve daha önceden yapılmış yorumlarla aynı veya benzer içerikli yorumlar onaylanmamaktadır. Sitemiz sağlık danışmanlığı hizmeti vermemektedir. Sağlık sorunlarınız ile ilgili en doğru bilgileri doktorunuzdan alabilirsiniz.