Menenjit Belirtileri Nelerdir?

Menenjit, beyin ve omuriliği saran koruyucu zarların (meninksler) bakteri, virüs ve diğer mikroorganizmalar nedeniyle iltihaplanması sonucu görülen bir hastalıktır. İltihap beyne çok yakın bir bölgede gerçekleştiği için ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir ve hayati risk yaratabilir.

Bakteriyel menenjit yakın temasta bulunan insanlar arasında bulaşıcı olabilir.

Virüs yoluyla oluşan menenjit ise bakteriyel menenjitten daha hafif belirtilerle görülür ve çoğu hasta 5-14 gün içinde tamamen iyileşebilmektedir.

Mantar ve diğer mikroorganizmalar yoluyla oluşan menenjit diğer menenjit türlerine oranla oldukça nadirdir ve bu tip menenjit çeşitli hastalıklar nedeniyle bağışıklık sistemi zayıflayan kişilerde görülür.

Menenjit Nedenleri ve Belirtileri

Menenjite neden olan bakteri ve virüsler vücuda girdikten sonra kan yoluyla vücut geneline yayılır. Enfeksiyon boğaz veya akciğerler gibi vücudun tek bir noktasında başladıktan sonra kan yoluyla diğer dokulara yayılır.

Normalde beyin zarı kandaki virüs ve bakterileri filtreleyerek beyni bu tür istilacılara karşı korur. Ancak bazı insanlarda enfeksiyon bu bariyeri geçerek beyne kadar ulaşır ve beyni ve omuriliği kaplayan zarda iltihaplanmaya yol açar. Menenjitin başlıca nedeni çeşitli bakteri ve virüslerdir.

Bakteriyel Menenjit

Bakteriyel menenjit dünya genelinde uygulanan ve Türkiye’de de aşı takvimine alınan menenjit aşısıyla büyük oranda önlenebilmektedir. Ancak iyi bilinen ve aşının etkili olduğu bakteri türleri dışında kalan bazı diğer bakteri türlerinin de menenjite yol açabileceği unutulmamalıdır.

Menenjite neden olan bakteriler vücut dışındaki ortama çok uzun süre dayanamadıkları için bulaşma oranları azdır. Fakat hastayla uzun süreli yakın temasta olan kişilere geçebilirler. Bu bakteriler genellikle hapşırma, öksürme, öpüşme, kişisel eşyaların ortak kullanımıyla bulaşır.





Neisseria Meningitidis Bakterisi: Menenjite neden olan “neisseria meningitidis” bakterisi genellikle “meningokok bakteri” olarak adlandırılır. Bu bakteri A, B, C, W, X, Y ve Z olarak alt gruplara ayrılır. C grubu meningokok bakterisi için aşı bulunmaktadır.

Ayrıca 4’lü aşıyla A, C, W ve Y gruplarına karşı koruma sağlanabilmektedir. B grubu bakteri için aşı çalışmaları Avrupa’da tamamlanmış ve gerekli onaylar alınmıştır. Ancak bu aşının üretim süreci henüz başlamamıştır.

Çoğu insan, özellikle 25 yaşın üzerindeki yetişkinlerin bağışıklık sistemi meningokok bakterisine karşı koruma sağlar bu nedenle hastalığın bulaşarak yayılma oranı oldukça düşüktür. Ancak az olmakla birlikte gençlerin bir arada ve yakın temasta bulunduğu üniversite kampüslerinde, askeri kışlalarda, öğrenci yurtlarında menenjit salgınları meydana gelebilmektedir.

Streptococcus pneumoniae Bakterisi: Pnömokok bakteri olarak adlandırılan bu bakteri genellikle bağışıklık sistemleri bu bakteriye karşı henüz tam olarak gelişmemiş olan bebek ve çocuklarda görülen menenjitin başlıca nedenidir. Pnömokok bakteri meningokok bakterisine oranla daha çabuk yayılır ancak bu bakterinin neden olduğu iltihaplanma genel olarak diğer bakteri türlerine göre daha hafiftir.

Bekteriyel Menenjit Belirtileri

Bakteriyel menenjit viral menenjitten daha ciddi bir durumdur. Belirtiler genellikle aniden başlar ve hızla şiddetlenir. En çok bebeklerde ve 5 yaş altı çocuklarda görülen bakteriyel menenjit tedavisi için vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna veya acile gitmelisiniz.

Bebeklerde Menenjit Belirtileri

Menenjit olan bebek veya küçük çocukta;

  • Yüksek ateş (3 ay altı çocuklarda bazen yüksek ateş görülmeyebilir)
  • El ve ayakların soğuk olması
  • Yemek yememe
  • Kusma
  • Kucağa alınmayı istememe, sinirlilik hali
  • Hırıltılı veya hızlı nefes alıp verme, nefes alıp verirken zorlanma
  • Alışılmadık bir şekilde tiz bir sesle veya inleme şeklinde ağlama
  • Ciltte döküntü, kızarıklık, morluklar (her zaman görülmeyebilir)
  • Bıngıldağın (fontanelle) şiş ve hassas olması
  • Boyun ağrısı, boyun tutulması
  • Parlak ışığa karşı hassasiyet
  • Nöbet gibi belirtiler görülebilir.

Bu belirtilerin hepsi birden görülebileceği gibi bazen bebeklerde sadece birkaç belirti görülebilmektedir. Eğer menenjit şüpheniz varsa tüm belirtilerin görülmesini beklemeden en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.

5 yaş üzeri çocuklarda, ergenlerde ve yetişkinlerde görülen bakteriyel menenjit belirtileri ise şu şekildedir;

  • Ateş
  • El ve ayakların soğuk olması
  • Kusma
  • Uyanmada zorluk çekme, uyuşukluk hali
  • Şiddetli kas ağrıları
  • Zihin karışıklığı ve sinirlilik hali
  • Solgun cilt
  • Cilt üzerinde kızarıklıklar, döküntü (her zaman görülmeyebilir)
  • Şiddetli baş ağrısı
  • Boyun ağrısı, boyun sertleşmesi
  • Işığa duyarlılık, konvülziyon

Yine bu belirtilerin bazıları veya hepsi birden görülebilir. Belirtilerin şiddetlenmesi veya hepsinin ortaya çıkması beklenmeden bir sağlık kuruluşuna gidilmelidir.




Viral Menenjit

Bakteriyel menenjitte olduğu gibi virüs nedeniyle görülen menenjit içinde etkili aşılar bulunmaktadır ve bu sayede dünya genelinde görülen viral menenjit vakası sayısında önemli bir azalma sağlanmıştır. Ancak herpes simpleks ve sindirim kanalı aracılığı ile vücuda giren bazı virüsler için (enteroviruses) henüz aşı bulunmamaktadır.

Viral Menenjit Belirtileri

Viral menenjit olanların çoğu grip benzeri belirtiler gösterirler.

  • Ateş
  • Genel olarak kendini iyi hissetmeme
  • Baş ağrısı viral menenjit belirtileri arasındadır.
  • Daha ciddi viral menenjit vakalarında yukarıdaki belirtilere ek olarak;
  • Boyun sertliği
  • Kas veya eklem ağrısı
  • Mide bulantısı ve kusma
  • İshal
  • ışığa duyarlılık (fotofobi) gibi belirtiler görülebilir.

Menenjit Teşhisi Nasıl Konur?

Menenjitin ilk belirtileri grip belirtileri ile benzeştiği için doktor muayenesi olmadan hastalığın kesin olarak belirlenebilmesi zordur. Doktorunuz menenjitten şüphelenirse test sonuçlarını beklemeden tedaviye başlayabilir çünkü bazı testlerin sonuçları ancak birkaç saat içinde alınabilmektedir.

Doktor fiziksel muayene sırasında menenjitin neden olduğu kan zehirlenmesinin morluk, kızarıklık, kaşıntı gibi belirtilerinin olup olmadığına bakar. Daha sonra kanda menenjite yol açan bakteri veya virüs olup olmadığını görebilmek için kan testi isteyecektir.

Bunu takiben beyin omurilik sıvısı (BOS) örneği alınarak bakteri ve virüs incelemesi yapılır. Buna ek olarak iltihabın beyinde herhangi bir hasara neden olup olmadığını görebilmek için bilgisayarlı tomografi çekilebilir.

Son olarak enfeksiyonun belirtilerini tespit edebilmek için göğüs röntgeni isteyebilir.

Menenjit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bakteriyel menenjit hastanede tedavi gerektirir. Hastanın durumu çok ciddiyse yoğun bakıma alınabilir. Menenjite yol açan bakterinin temizlenmesi için hastaya antibiyotik verilir. Antibiyotik tedavisi ağız yoluyla veya damar yoluyla yapılabilir.

Ek olarak hastaya serum bağlanabilir, oksijen takviyesi yapılabilir. Beynin etrafında oluşan şişliğin azaltılması için streoid ilaçlar kullanılabilir.

Eğer antibiyotik tedavisi başarılı olursa hasta genellikle 1 hafta süresince hastanede tutulur. Hastanın durumuna göre hastanede kalma süresi uzayabilir.

Viral menenjit bakteriyel menenjite oranla daha hafif belirtilerle görüldüğü için hasta genellikle evinde tedavi edilir. Hastaya bol bol dinlenmesi önerilir, baş ağrısı için ağrı kesici ilaç reçete edilebilir. Mide bulantısı için ilaç verilebilir. Hafif ve orta dereceli menenjitin iyileşme süresi genellikle 5-14 gündür.

Tedavi Sonrası

Menenjit geçirmek özellikle çocuklarda travmaya neden olarak tedavi sonrasında çeşitli psikolojik sorunların ortaya çıkmasına yol açabilir. Çocuğunuz artık aile bireyi olmayan bir ortamda bulunmakta (okul, yuva gibi) zorluk çekebilir ve böyle bir durumda kalmak onda aşırı kaygıya yol açabilir.

Yatak ıslatma, kabus görme, uyku bozuklukları, sinirlilik hali, kendini dışlanmış ve ümitsiz hissetme, doktor ve hastane fobisi gibi sorunlar menenjit geçiren çocuklar arasında yaygındır. Bu sorunların bazıları zaman içinde kendiliğinden ortadan kalkabilir ancak bazılarının çözümü için psikolojik destek almak gerekebilir.

Kaynaklar


, , , , , , ,

Bu yazıyla ilgili henüz yorum yapılmamış.

Bir Cevap Yazın


Not: İmla kurallarına uymayan, kısaltmalar içeren, büyük harflerle yazılan ve daha önceden yapılmış yorumlarla aynı veya benzer içerikli yorumlar onaylanmamaktadır. Sitemiz sağlık danışmanlığı hizmeti vermemektedir. Sağlık sorunlarınız ile ilgili en doğru bilgileri doktorunuzdan alabilirsiniz.