Kalsiyum Eksikliği

En çok diş ve kemiklerde bulunan kalsiyum mineralinin başlıca görevleri güçlü kemik ve diş yapısının korunması, kanın normal olarak pıhtılaşmasının sağlanması, sinir hücreleri arasındaki iletişimin sağlanması, kasların kasılma ve gevşeme hareketinin sağlanması, bazı hormonların üretimi ve kalp atışının düzenlenmesidir (1).

Yeterli miktarda kalsiyum alımı genellikle kemik gelişiminin devam ettiği çocukluk yıllarıyla özdeştirilse de aslında genel sağlığın ve özellikle kemik sağlığının koruması için her yaşta alınması gereken bir mineraldir.

Yaş Aralıklarına Göre Önerilen Günlük Kalsiyum Miktarı

Aşağıdaki rakamlar sağlıklı çocuklar ve yetişkinler için önerilen günlük kalsiyum tüketimi miktarlarıdır (2).

0-6 aylık: 210 mg
7-12 aylık: 270 mg
1-3 yaş: 700 mg
4-8 yaş: 1000 mg
9-18 yaş: 1300 mg
19-50 yaş: 1000 mg
51 yaş ve üzeri: 1200 mg (kadın), 1000 mg (erkek)

Kalsiyum Eksikliği Belirtileri

Kalsiyum eksikliği belirtileri ile ilgili olarak önce şunu söylemek gerekiyor; kısa süreli kalsiyum eksikliği herhangi bir belirtiye yol açmaz ve kalsiyum ölçümü yapılmadan eksikliğin belirlenmesi mümkün değildir. Çünkü vücudumuz kandaki kalsiyum eksikliğini bir süre kemiklerden aldığı kalsiyumla tamamlar.

Ancak kalsiyum eksikliği uzun süre devam ederse kemiklerden alınan kalsiyum kemiklerin zayıflamasına yol açar ve kemik yoğunluğu azalır. Bunun neticesinde ise kemik kırığı ve osteoporoz gibi hastalıkların görülme riski artar.

İlerlemiş kalsiyum eksikliği belirtileri ise kişiden kişiye değişmekle birlikte en sık görülen belirtiler şu şekilde sıralanabilir (3);

  • Ellerde, ayaklarda ve yüz bölgesinde karıncalanma
  • Kas kasılmaları
  • Düzensiz kalp atışı
  • Hafızanın zayıflaması
  • Depresyon
  • Halüsinasyonlar
  • Kas ağrıları
  • Cilt kuruluğu ve kırılgan tırnaklar




Kalsiyum Eksikliği Nedenleri

Akut kalsiyum eksikliği çoğunlukla kalsiyum bakımından yetersiz beslenme nedeniyle görülür. Beslenme programına kalsiyum bakımından zengin gıdaların eklenmesi kalsiyum seviyesini normal düzeye çekecektir.

Ayrıca yaşla birlikte kemikler zayıflar ve kemik yoğunluğunun korunabilmesi için daha fazla kalsiyuma ihtiyaç duyulur. İlerleyen yaşlarda doktorunuza danışarak kalsiyum takviyesi kullanmak kemiklerin zayıflamasına bağlı olarak gelişen sorunların önlenmesi için tavsiye edilir.

Ancak kalsiyum eksikliği nedenleri sadece yaş ve beslenme ile sınırlı değildir. Vücudun kalsiyum mineralini kullanmasını etkileyen durumlar kalsiyum eksikliğine yol açabilir.

Kalsiyum Eksikliği Riskini Artıran Durumlar

D Vitamini Eksikliği: Kalsiyum mineralinin vücut tarafından kullanılmasında önemli bir rolü bulunan D vitamini eksikliğinde kalsiyum eksikliği riski de artar. Bazı gıdalar D vitamini içermektedir ancak en önemli D vitamini kaynağı güneştir. Bu nedenle güneşin az olduğu coğrafi bölgelerde bulunanlar veya güneşe az çıkan kişiler hem D vitamini hem de kalsiyum eksikliği riski taşırlar.

Menopoz Sonrası Dönem: Menopoz sonrası dönemde kemik kaybı artar ve vücudun gıdalar yoluyla alınan kalsiyumu işleme yeteneğinde azalma görülür. Bu dönemde doktor tavsiyesi ile kullanılacak kalsiyum takviyesi kemik kaybının önüne geçebilir ve süreci yavaşlatabilir.

Adetin Durması: Bazen menopoz öncesi dönemde, yani doğurganlığın devam ettiği dönemde ağır egzersize, yetersiz beslenmeye veya her ikisine birden bağlı olarak adet durabilir. Adetin durması idrarla birlikte normalden daha fazla kalsiyumun vücuttan atılması anlamına geldiği için kalsiyum eksikliği görülebilir.

Laktoz İntoleransı: Sütte bulunan doğal şeker olan “laktoz”a karşı hassasiyeti bulunan kişiler süt ve süt ürünleri tüketmediği için kalsiyum eksikliği yaşayabilirler.

Vejetaryenler: Süt ürünleri ve hayvansal gıdaları tüketmeyenler kalsiyum bakımından zengin sebzeleri beslenmelerine eklemezlerse kalsiyum eksikliği yaşama riskleri artar.

Diğer Nedenler: Bazı sebze ve fasulyelerde bulunan oksalit asit ve tam tahıllarda bulunan fitik asit kalsiyumun vücut tarafından işlenmesini olumsuz yönde etkileyebilir. Ayrıca fazla miktarda alkol ve kafein tüketimi ter ve idrarla birlikte vücuttan atılan kalsiyum miktarının artmasına yol açabilir (4).

Kalsiyum Eksikliğine Neden Olan Hastalıklar

Yukarıdaki nedenlere ek olarak bazı hastalıklar kalsiyum eksikliğine yol açabilir (5).

  • Düşük paratiroit hormonu seviyesi
  • Paratiroit bezlerini ilgilendiren sağlık sorunları
  • Magnezyum eksikliği
  • Kalsiyum emilimini etkileyen sağlık sorunları
  • Pankreatit (Genellikle safra taşları ve aşırı alkol tüketimi nedeniyle pankreasın aşırı tahriş olması)
  • Bazı ilaçlar



Fazla Kalsiyumun Zararı Var mı?

Gıdalar yoluyla alınan kalsiyum genellikle günlük olarak önerilen kalsiyum miktarı sınırlarında kaldığı için (tabii eğer her gün yarım kilo peynir yemiyorsanız) herhangi bir zararı bulunmuyor. Ancak uzman tavsiyesi olmadan kendi kendinize kalsiyum takviyesi kullanıyorsanız bunun bazı yan etkileri olabileceğini unutmayın.

Doktorunuzun önerdiği normal dozda kalsiyum takviyesi özellikle ilk haftalarda kabızlık olmak üzere mide bulantısı, kusma, iştah kaybı, sık idrara çıkma gibi yan etkilere yol açabilir (6).

Uzun süreli, ihtiyaçtan fazla kalsiyum tüketimi ise böbrek sorunları, zihin karışıklığı, kalp ritminde bozulmalara neden olabilir.

Herhangi bir böbrek rahatsızlığı olanlar, kalp hastalığı bulunanlar ve kemik tümörü olanlar kalsiyum takviyesi kullanmaya başlamadan önce mutlaka doktora danışmalıdır (7).

Bilinçsiz kalsiyum takviyesi tüketimiyle ilgili bir diğer sorun fazla kalsiyumun böbrek taşı oluşumu riskini artırdığı yönündeki bazı araştırma sonuçları bulunmasıdır.

Az sayıda olmakla birlikte bazı araştırmalar ise kalsiyum takviyelerinin prostat kanseri riskini artırdığını söylemektedir.

Sonuç olarak kalsiyum veya diğer besin takviyelerini sadece ihtiyacınız olduğunda ve doktor kontrolünde kullanmanız genel sağlığınızı korumak adına son derece önemlidir.

Kalsiyum Bakımından Zengin Besinler

Geleneksel olarak kalsiyum denilince akla süt ve süt ürünleri gelse de pek çok sebze kalsiyum bakımından oldukça zengindir. Özellikle laktoz hassasiyeti bulunanlar bu sebzeleri daha fazla tüketerek kalsiyum eksikliği riskini azalabilirler (8,9,10,11,12).

  • 100 gr tere günlük kalsiyum ihtiyacının %12’sini karşılar
  • 100 gr beyaz peynir günlük kalsiyum ihtiyacının %49’unu karşılar
  • 100 gr az yağlı süt günlük kalsiyum ihtiyacının %4’ünü karşılar
  • 100 gr lahana günlük kalsiyum ihtiyacının %4’ünü karşılar
  • 100 gr bamya günlük kalsiyum ihtiyacının %8’ini karşılar
  • 100 gr brokoli günlük kalsiyum ihtiyacının %5’ini karşılar
  • 100 gr yeşil fasulye günlük kalsiyum ihtiyacının %4’ünü karşılar
  • 100 gr badem günlük kalsiyum ihtiyacının %26’sını karşılar


, ,

Kalsiyum Eksikliği İçin 2 Yorum Yapılmış

  1. türkan 27/08/2015 #

    Çok yararlı bilgiler faydalandım teşekkür ederim.

    • hüseyin 09/06/2016 #

      Bilgiler için teşekkürler.

Bir Cevap Yazın


Not: İmla kurallarına uymayan, kısaltmalar içeren, büyük harflerle yazılan ve daha önceden yapılmış yorumlarla aynı veya benzer içerikli yorumlar onaylanmamaktadır. Sitemiz sağlık danışmanlığı hizmeti vermemektedir. Sağlık sorunlarınız ile ilgili en doğru bilgileri doktorunuzdan alabilirsiniz.