Gizli Şeker Belirtileri

Gizli şeker kişinin kan şekerinin normalden yüksek olması ancak tip 2 diyabet teşhisi konacak kadar yüksek olmaması anlamına gelir. Tip 2 diyabet teşhisi konan hemen herkeste önce gizli şeker oluşur.

Gizli şeker için herhangi bir önlem alınmazsa 10 yıldan az bir sürede (bazı kaynaklar bu süreyi 5 yıl olarak veriyor) tip 2 diyabete dönüşme oranı %30-40 arasındadır.

Ancak gizli şekerin tip 2 diyabete dönüşmemesi yüksek şekerin yarattığı sorunlardan kurtulmayı sağlamıyor. Gizli şeker tip 2 diyabete dönüşmese bile başta kalp hastalıkları olmak üzere pek çok ciddi sağlık sorununa yol açabiliyor.

Gizli Şeker Nedenleri

Normal işleyişte tükettiğimiz gıdalarla gelen şeker pankreasın salgıladığı insülin hormonu tarafından hücrelere taşınır ve bu şeker enerji üretiminde kullanılır. Hücreler enerji üretirken şekerin büyük çoğunluğunu kullandığı için kandaki şeker azalır ve böylece kan şekeri düzeyi korunmuş olur.

Ancak bu işleyiş insülin direnci nedeniyle sekteye uğrarsa hücreler şekeri yeterince kullanmaz ve şekerin fazlası kanda birikmeye başlar. Bu durum gizli şekeri oluşturur ve tip 2 diyabetin yolunu açar.

Pankreas bu açığı kapatmak ve hücrelerin daha fazla şeker almasını sağlayabilmek için fazladan insülin salgılamaya başlar. İşte gizli şekerin “gizli” olmasının nedeni budur. Fazladan üretilen insülin aslında yüksek olan kan şekerini gizler.

Ancak bir süre sonra pankreas artan insülin ihtiyacını karşılayamaz duruma gelir, kan şekeri uzun süre yüksek kalır ve gizli şeker tip 2 diyabete dönüşür.


Uzmanlar genetik özelliklerin gizli şeker oluşumunda rol oynadığı konusunda birleşmektedir fakat gizli şekerin tam nedeni, yani neden bazı insanlarda insülin direncine bağlı gizli şeker olduğu bazılarında olmadığı kesin olarak bilinmemektedir. Fakat fazla kilo, beslenme ve yetersiz fiziksel aktivitenin gizli şeker riskini arttırdığı bilinmektedir.

Gizli şekeri olan herkes tip 2 diyabet olacak diye bir kural yoktur. Gizli şekeriniz olsa bile yaşam tarzında yapacağınız değişimlerle tip 2 diyabeti önleyebilir veya geciktirebilirsiniz.

Gizli Şeker Belirtileri

Gizli şekeri olanların çoğunda herhangi bir belirti görülmez. Çünkü pankreas fazla insülin salgılayarak kan şekerini normal düzeylerde tutmaya devam etmektedir.

Ancak gizli şeker tip 2 diyabete dönüşmeye başladığında artan susuzluk, sık idrara çıkma, halsizlik ve bulanık görme gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Ayrıca artan açlık, ellerde ve ayaklarda karıncalanma, kilo kaybı ve yaraların normalden daha uzun sürede iyileşmesi gibi tip 2 diyabet belirtileri gizli şekerde de görülebilmektedir.

Gizli Şekerin Olup Olmadığını Nasıl Anlayabilirim?

Gizli şekerin net bir belirtisi olmadığı için bu durum ancak yapılacak bazı testlerle belirlenebilir.

A1C Testi: A1C testinde geçmiş 2-3 ayın kan şekeri değeri ortalaması ölçülür. A1C testinde elde edilen sonuçlar 5.7’den azsa kan şekerinin normal, %5.7-%6.4 arasındaysa gizli şeker, %6.5 veya daha yüksekse diyabet olduğunun göstergesidir.

Açlık Kan Şekeri: Bu testte adından da anlaşılacağı gibi açken kanda bulunan glikoz miktarı ölçülür. Testten 8 saat önce yemek kesilmeli ve teste kadar su dışında herhangi bir sıvı içilmemelidir. Bu test genellikle sabah saatlerinde, kahvaltı öncesinde yapılır.

Açık kan şekeri 100 mg/dl’den azsa kan şekerinin normal olduğuna, 100 mg/dl – 125 mg/dl arasındaysa gizli şekere, 126 mg/dl ve daha yüksekse diyabete işaret eder.

Oral Glikoz Tolerans Testi: Ortalama 2 saat süren oral glikoz tolerans testi (OGTT )yemekten önce ve yemekten 2 saat sonra içilen özel tatlı bir içecekle yapılır. Amaç vücudun şekeri nasıl değerlendirdiğinin belirlenmesidir.

OGTT sonuçları 140 mg/dl’den azsa normal, 140 mg/dl – 199 mg/dl arasındaysa gizli şeker, 200 mg/dl ve daha yüksekse diyabet olduğunu gösterir.

Doktorunuz bu testlere ek olarak kandaki yağ oranının ölçüldüğü lipid profil testi ve hs-CRP testi isteyebilir.

Kimler Test Yaptırmalı?

Türkiye Diyabet Vakfı 45 yaşın üstünde kilolu olan herkesin gizli şeker testi yaptırmasını öneriyor.

Aynı zamanda;

  • Vücut kitle indeksiniz 25’in üzerindeyse
  • Fiziksel olarak aktif bir yaşam sürmüyorsanız
  • Ailenizde tip 2 diyabeti olan varsa
  • 4.1 kg’dan ağır bir bebek dünyaya getirdiyseniz
  • Hamilelik sırasında gebelik diyabeti yaşadıysanız
  • Polikistik over sendromunuz varsa
  • Yüksek tansiyonunuz varda
  • HLD (iyi) kolesterolünüz 35 mg/dl’den azsa
  • Trigiserit seviyeniz 250 mg/dL’den yüksekse
  • Geceleri 6 saatten az veya 9 saatten fazla uyuyorsanız gizli şeker için test yaptırmanız önerilir.

Gizli Şekeri Olanlar Nasıl Beslenmeli?

Fazla kilolardan kurtulmak ve kan şekerini aniden yükseltmeyen gıdalarla beslenmek insülin direncini kırarak kan şekerini normal değerlerde tutmak için kilit noktalardır.

Bunlara ek olarak haftada en az 150 dakika egzersiz yapmanın ve düzenli uykunun gizli şekerin tip 2 diyabete dönüşmesini önlediği, en azından geciktirdiği yapılan araştırmalarla kanıtlanmıştır.

Aslında erken teşhis edilen gizli şekeri bu yönüyle olumlu bir gelişme olarak görebilirsiniz çünkü şekeri kontrol etmeniz için yapmanız gereken her şey organlarınızın ve genel sağlığınızın korunmasına/gelişmesine de katkıda bulunacaktır.

İşlenmiş gıdalarla beslenmek veya fazla kilolar sadece gizli şekeri olanların değil herkesin sağlığını olumsuz etkiler.

İnsülin direncini kırmak için karbonhidratların alındığı yiyeceklerin düzenlenmesi önceliktir.

Günümüzde karbonhidratların en çok fabrikada işlenmiş gıdalardan alınması büyük bir problemdir. Paketlenmiş atıştırmalıklar, işlenmiş gıdalar, kurabiye, bisküvi, beyaz pirinç, beyaz un, beyaz ekmek en çok tükettiğimiz karbonhidratlar olmasına karşın besin değerleri çok düşüktür.

Gizli şeker diyetinde bu tip karbonhidratlar yerine lif oranı yüksek, glisemik indeks değeri düşük tam tahıllı ve kepekli gıdaların tüketilmesi önerilir.

Gizli şeker diyetinde önerilen bazı gıdalar;

  • Yağsız et, balık, kümes hayvanları ve yumurta
  • Fasulye, mercimek, bezelye ve soya ürünleri gibi baklagiller
  • Şekersiz süzme peynir, yağsız veya az yağlı yoğurt ve diğer süt ürünleri
  • Fındık, ceviz, badem ve diğer kuruyemişler
Kaynaklar


, , ,

Gizli Şeker Belirtileri İçin 7 Yorum Yapılmış

  1. Bunyamin Erol 23/10/2015 #

    Açıklayıcı güzel olmuş. ‘İnsülin direncinin’ tanımı ile ilgili tıbbi teknik bilgi yazıyı tamamlar kanaatindeyim.

  2. Gulay 22/01/2016 #

    Merhaba çok aşırı derecede canım tatlı istiyor yemeden duramıyorum bir senede tam 10 Kilo aldım yaralarım da kolay kolay geçmiyor acaba gizli şeker olabilir mi?

    • yunus 02/02/2016 #

      Kardeşim sen bence bir doktora görün illa ki gizli şeker olacaksın diye bir şey yok test yaptır kanında ne var ne yok bir gör diye.

    • Alkakiyasam 01/04/2016 #

      Sizin Gizli değil açık seçik şekeriniz var karbonhidrati kesin şekeri sütü bırakın kaya tuzu kullanın marketten ambalajda olan hiç birseyo i satın almayin

  3. okan 13/04/2016 #

    hocam bende kan testiinde hiç bir değişiklik yok ama idrar testinde şeker hastalığı çıkıyor bu nedendir?

  4. Gonca 16/08/2016 #

    Benim aclik kan sekerim 98 cikti dr gizli sekerin var dedi baska dr a gittim o da sacmalama ne alaka dedi hangisine inanicam ben simdi

  5. Kubos 24/08/2016 #

    Ben çok fazla su içiyorum bazen yorgun hissediyorum kiloda sorun yok çünkü ne yesem hepsi gidiyor bir şey yemezsen anında elim ayağım titriyor soğuk terliyorum ana su içme oranım çok yüksek belki hava sıcaklığı için ama haddinden fazla içiyorum acaba ihtimali varmıdır

Bir Cevap Yazın


Not: İmla kurallarına uymayan, kısaltmalar içeren, büyük harflerle yazılan ve daha önceden yapılmış yorumlarla aynı veya benzer içerikli yorumlar onaylanmamaktadır. Sitemiz sağlık danışmanlığı hizmeti vermemektedir. Sağlık sorunlarınız ile ilgili en doğru bilgileri doktorunuzdan alabilirsiniz.