Diyabet Belirtileri

Diyabet Belirtileri Nelerdir?

Diyabet, tip 1 ve tip 2 olarak 2′ye ayrılır. Tip 1 diyabette insülin üreten hücreler tahrip olduğu için, insülin eksikliği ve kanda yüksek oranda glikoz görülür. Tip 2 diyabet ise, hücrelerin üretilen insüline karşı direnç göstermesidir. Her iki diyabet türünde de hücreler ihtiyaç duydukları miktarda glikoz alamaz ve bu nedenle tip 1 ve tip 2 diyabet belirtileri benzeşir. Başlıca belirtiler ise; sık sık idrara çıkma, su içerek giderilemeyen susuzluk hissi, diyet yapmadan verilen kilolar, güçsüzlük ve kronik yorgunluktur.

Diyabet Belirtileri

Sık İdrara Çıkma: Normalden daha sık idrara çıkmak diyabetin karakteristik belirtisidir. Bunun nedeni, vücutta yeterince insülin bulunmadığında ya da etkisi azaldığında karaciğerin glikozu tekrar kana karıştırabilmek için suyu toplamasıdır. Karaciğer glikozu inceltmek için suyu topladığından idrar kesesi daha sık dolar ve daha sık tuvalete gitme ihtiyacı duyarsınız.

Sürekli Susuzluk Hissi: Su içmenize rağmen susuzluğunuzu gideremiyorsanız bu diyabet belirtisi olabilir. Sık su içme isteği genellikle sık idrara çıkma ile aynı dönemde görülür. Bunun nedeni sık idrara çıkmanın nedeni olan karaciğerin glikozu incelterek kana karıştırmak için daha fazla suya ihtiyaç duymasıdır. Kandaki su karaciğere toplandığı ve bu su idrarla birlikte atıldığı için vücut susuz kalır ve daha sık susuzluk hissedersiniz.

Kronik Yorgunluk: Kanda yeterince insülin bulunmadığında glikoz hücrelere geçiş yapamaz. Ancak hücrelerin enerji üretimi için glikoza ihtiyacı vardır. İnsülin olmadığında ya da var olan insüline hücreler tepki vermediğinde glikoz kan içinde, hücrelerin dışında kalır. Bunun sonucu olarak yeterince enerji üretilemez ve kişi kendini yorgun ve halsiz hisseder.

El, Bacak ve Ayaklarda Karıncalanma: Diyabet nedeniyle el, bacak ve ayaklarda karıncalanma, uyuşma yaşıyorsanız bu diyabetin ilerlemiş olduğunun işaretidir. Çünkü karıncalanma ve uyuşma olabilmesi için kandaki glikoz seviyesi uzun süre yüksek kalmalıdır. Diyabet tedavisine başlanmadığı takdirde karıncalanma ve uyuşmalar artar. Tedaviyle birlikte, glikoz düştükçe el, bacak ve ayaklardaki karıncalanma şikayeti de azalır.

Diyabetin Diğer Belirtileri

Bulanık görme, kaşıntılı ve aşırı kuru cilt, sık sık enfeksiyona yakalanma, kesik ve yaraların normalden daha uzun sürelerde iyileşmesi, diyabetin diğer belirtileri arasında sayılabilir. Tüm bu belirtiler kandaki glikoz seviyesiyle ilgilidir.

Tip 1 ve Tip 2 Belirtileri Arasındaki Farklar

Bu 2 diyabet türünün belirtileri arasındaki farklardan önce diğer farklarının ne olduğunda kısaca bilgi verelim.

Tip 1 Diyabet: Tip 1 diyabet çoğunlukla çocukluk döneminde ortaya çıkar. Tip 1 diyabette sorun vücudun yeterince insülin üretememesidir. Kontrolü insülin enjeksiyonu yapılabilmektedir. Tüm diyabet hastalarının yaklaşık %15′i tip 1 diyabettir.

Tip 2 Diyabet: Tip 2 diyabet en yaygın diyabet türüdür ve genellikle ergenlik döneminde ortaya çıkar. Tip 2 diyabette vücut yeterince insülin üretmez ya da üretilen insülin verimli olarak kullanılamaz (insülin direnci). Tip 2 diyabet belirtileri özel bir beslenme programı ve düzenli egzersize ek olarak ilaçla kontrol altına alınabilir.

Gebelik Diyabeti: Bu diyabet türü daha önce herhangi bir diyabet şikayeti yaşamamış hamile kadınlarda görülebilir. Genellikle 24. haftada ortaya çıkar ve büyük oranda doğum sonrası kendiliğinden kaybolur. Ancak bu dönemde doktorunuzun kandaki glikoz seviyesi için verdiği önerileri uygulamalısınız.

Tip 1 ve tip 2 diyabet belirtileri aşağı yukarı aynı olmakla birlikte, tip 1 diyabetin belirtileri oldukça açık bir şekilde görülürken tip 2 diyabet belirtileri bu kadar bariz olmayabilir. Tip 1 diyabet kendini bir kaç hafta içinde yaşanan ve fark etmenin pek zor olmadığı belirtilerle gösterirken, tip 2 diyabet zaman içinde geliştiğinden 1-2 yıl fark edilemeyebilir. Tip 2 diyabeti belirleyebilmek için düzenli kontrol yaptırmak oldukça önemlidir.

Çocuklarda Diyabet

Tip 1 diyabet çocuklarda en sık görülen diyabet türüdür ancak özellikle son yıllarda tip 2 diyabetli çocukların sayısında artış görülmektedir. Çocuğunuza diyabet teşhisi konduğunda kendinizi yorgun, kaygılı ve çaresiz hissedebilirsiniz ancak iyi bir beslenme programı ve daha çok fiziksel aktivite ile diyabetin belirtileri önemli oranda kontrol altına alınabilmektedir. Tüketilmesi tavsiye edilen gıdalar ve diyabet kontrolü için diğer öneriler ile ilgili doktorunuzdan bilgi alabilirsiniz.

Diyabeti Olanlar Neler Yemeli?

Önerilen gıdalar kişinin yaş grubuna, sağlık koşullarına ve hangi diyabet türü olduğuna göre değişebilir. Aşağıdaki listede yer alan gıdalar uzmanların genel olarak verdikleri önerilerdir. Size uygun beslenme programı için bir uzmana danışabilirsiniz.

  • Sabah kahvaltınıza bir kaç adet kurutulmuş meyve ya da 1 adet muz ekleyebilirsiniz.
  • Kahvaltı ya da diğer bir öğünde taze sıkılmış meyve suyu içebilirsiniz.
  • Öğünlerde daha çok çiğ sebze (salatalık, havuç, biber…) yemeye çalışın.
  • Normal patates yerine tatlı patates yiyebilirsiniz.
  • Egzersiz öncesi muz yiyebilirsiniz.
  • Daha çok sebze çorbası için.
  • Mümkün olduğunca farklı renklerde sebze ve meyve yiyin.
  • Brokoli, havuç, ıspanak ve yeşil fasulye gibi nişasta içermeyen sebzeler yiyin.
  • İşlenmiş gıdalar yerine tam tahıllı gıdalar tüketin.
  • Aşırı kalorili tatlı ve tuzlular yerine kuruyemiş tüketin.
  • Porsiyonların büyüklüğünü kontrol altında tutun.

Not: Bazı meyveler vitamin ve mineral bakımından zengin olmasına karşın aynı zamanda yüksek oranda şeker içeriler. Bu nedenle şekerli meyveler kontrollü olarak tüketilmelidir.

Diyabet Hakkında Yanlış Bilinenler

1) Diyabet ciddi bir sağlık sorunu değildir.

Diyabeti kontrol altında tutabilirseniz neden olabileceği komplikasyonları önleyebilirsiniz. Ancak kontrolsüz diyabet her yıl kanserden daha çok can almaktadır. Tedavi olmayan, beslenmesine dikkat etmeyen her 3 diyabet hastasından ikisi kalp krizi ya da felçten hayatını kaybetmektedir.

2) Fazla kilonuz varsa kısa sürede tip 2 diyabet hastası olursunuz.

Fazla kilolar diyabet riskini arttırmakla beraber tip 2 diyabetin görülmesi için tek neden değildir. Genetik ve etnik özelliklerin yanı sıra yaşında büyük rolü vardır. Fazla kilosu bulunanlar çoğu tip 2 diyabet olmadan hayatlarına devam ederken normal kilosunda olanlarda tip 2 diyabet görülebilir.

3) Fazla şeker yemek diyabet nedenidir.

Bunun cevabı basit değil çünkü tip 1 diyabet genetik özelliklerle yakından ilgiliyken tip 2 diyabet hem genetik miras hem de yaşam tarzıyla alakalıdır. Bazı araştırmalar fazla miktarda şekerli içecek tüketmenin tip 2 diyabetle bağlantılı olduğunu ortaya koyarken bu konuda kesin bir kanıya varacak kadar net bir sonuç bulunmamaktadır. Uzmanların önerisi şekerli içecek tüketiminin sınırlandırılması yönünde.

4) Diyabeti olanlar özel gıdalar tüketmelidir.

Diyabeti olanların uyguladığı sağlıklı beslenme programı aslında herkesin uygulaması gereken sağlıklı beslenme programıdır. Yani diyabet hastalarının tüketirken dikkatli olduğu bazı gıdalar aslında herkes için zararlıdır (özellikle doymuş ve trans yağlar). Diyabetliler önerilen gıdalar (tam tahıllı besinler, sebzeler, meyveler, az tuz ve az şeker gibi) herkesin sağlığına katkıda bulunacak gıdalardır. Dolayısıyla diyabetli olsanız da olmasanız da sağlığınızı korumak adına beslenmenize dikkat etmelisiniz.

Kaynaklar



, , , , , , , ,

Bu yazıyla ilgili henüz yorum yapılmamış.

Bir Cevap Yazın