Bronşiolit: Bebeklerde ve Çocuklarda Bronşiol İltihabı

Bronşiolit akciğerlerde bulunan küçük hava kanallarının (bronşioller) iltihaplanmasına yol açan bir hastalıktır. Genellikle 2 yaş altı çocuklarda, en çok 3-6 ay arası bebeklerde görülen bronşiolit ülkemizde kış aylarında oldukça yaygındır.

Belirtileri soğuk algınlığıyla aynıdır ancak öksürük zaman geçtikçe şiddetlenir, hırıltı nefes alıp verme görülür ve bazen nefes alıp vermede zorluk yaratabilir.

Bu belirtiler genellikle 3-4 günle 1-2 hafta arasında değişen sürelerde devam eder.

Bronşiolit olan çocukların büyük çoğunluğu evde yapılan dikkatli bir bakımla iyileşir ve çok azının durumu hastaneye yatmayı gerektirecek kadar kötüleşir.

Bronşiolit Belirtileri

Bronşiol iltihabı yaşayan çocukların çoğunluğunda hastalığın neden olduğu belirtiler hafif ve orta derecelidir ve genellikle tüm belirtiler 2 haftalık bir süre içinde kendiliğinden ortadan kalkar. Ancak bu dönemde çocuk/bebek yakından takip edilerek belirtilerin şiddetlenip şiddetlenmediği, çocuğun/bebeğin hastalığın diğer belirtilerine göre daha ciddi bir sorun olan nefes alıp vermede zorluk yaşayıp yaşamadığı gözlemlenmelidir.

Bronşiolitin erken belirtileri virüs vücuda girdikten 1-2 gün sonra başlar. Bu dönemde burun akıntısı veya burun tıkanıklığı, öksürük ve hafif ateş gibi soğuk algınlığına benzer belirtiler yaşanır.

İltihap yayıldıkça belirtiler şiddetlenebilir. Israrcı kuru öksürük, hızlı ve hırıltılı solunum, nefes alırken kısa duraklamalar, altını daha az ıslatma, yemek sonrası kusma gibi belirtiler hastalığın bir sonraki aşamasına işaret eder.

Bronşiolit bebekler arasında oldukça yaygın olmasına ve genellikle iyi bir bakımla iyileşebilen, çok ciddi bir hastalık olmamasına karşın bu belirtiler anne babaların endişelenmesine yetmektedir.





Ne Zaman Doktora Gitmeli?

Eğer bebeğiniz hafif soğuk algınlığı belirtileri gösteriyorsa ve durumu gün geçtikçe iyileşiyorsa doktora götürmeye gerek olmayabilir. Ancak belirtiler konusunda endişeleniyorsanız ve bebeğiniz nefes alıp vermede güçlük yaşıyorsa, mamasını yemiyorsa (normalde yediğinin yarısını yiyorsa), dakika 50-60 nefes alıyorsa, 12 saat ve daha uzun zamandır altını ıslatmadıysa, 38 derece ve üstü ateşi varsa, sinirli ve yorgun görünüyorsa doktora götürmeniz en güvenli yol olacaktır.

Ayrıca bebeğiniz 12 haftadan küçükse ve doğuştan gelen bir diğer rahatsızlığı mevcutsa belirtiler kötüleşmeden doktora gitmeniz önerilir.

Bronşiolit Nasıl Bulaşır?

Bronşiolit büyük oranda “solunum sinsityal virüsü – respiratory syncytial virus (RSV)” ile bulaşan bir hastalıktır. Bu virüs her yaştan insanı etkileyebilir ancak en çok 2 yaş altı çocuklarda iltihaplanmaya yol açar.

RSV virüsünün başlıca yayılma şekli hasta kişinin hapşırması, öksürmesi sonucunda havaya yayılan mikroskobik zerreciklerdir. Ayrıca virüsün mevcut olduğu kapı kolu, oyuncak ve diğer yüzeylerle temas ettikten sonra elin buruna, göze sürülmesi veya ağıza sokulması virüsün vücuda girmesi için yeterlidir.

Bebeğin özellikle bronşiolitin yaygın olarak görüldüğü kış aylarında kreş gibi kalabalık ortamlarda bulunması, okul çağında kardeşleri olması bronşiolit riskini yükselten durumlardır.

Virüs vücuda girdikten sonra nefes borusu (trakea) aracılığıyla solunum sistemine iner ve akciğerlerdeki en küçük hava kanalları olan bronşiollere ulaşır. Enfekte olan bronşiyoller şişer ve iltihapla mücadele için daha fazla mukus üretmeye başlar. Artan mukus ve iltihap nedeniyle şişen bronşioller hava kanallarını tıkayabilir ve bebeğin nefes alıp verişini zorlaştırabilir. Bronşiolitin bebekler arasında yaygın olmasının nedeni hava kanallarının küçük ve henüz tam gelişmemiş olmasıdır.

2 aydan daha az veya hiç anne sütüyle beslenmemiş bebekler, sigara dumanına maruz kalan bebekler, doğuştan gelen kalp veya akciğer sorunu bulunan bebekler ve prematüre doğan bebekler bronşiolite diğer bebeklere oranla daha yatkındır.

Bronşiolit Teşhisi Nasıl Konur?

Doktorunuz bebeğin gösterdiği belirtiler ve genel durumu hakkında bilgi aldıktan sonra stetoskopla nefes alıp verişini dinleyecektir. Eğer bebek hastalık nedeniyle yeterince beslenemediyse ve kusuyorsa ağzının ve cildinin kuru olup olmadığına, uyuşukluk belirtileri gösterip göstermediği ve bıngıldağına bakılarak dehidratasyon (sıvı kaybı) muayenesi yapılır. Bu noktada doktorunuz size son günlerde kaç kere idrar yaptığını soracaktır.

Doktor yukarıdaki muayene neticesinde bronşiolit olduğuna karar verirse genellikle başka teste ihtiyaç duymaz. Ancak aynı belirtilerle başlayan astım veya kistik fibrozis gibi bir diğer hastalıktan şüphelenirse mukus testi, kan veya idrar testi ve göğüs rontgeni isteyebilir.

Bronşiolit Nasıl Tedavi Edilir?

Doktorunuz tedavi için evde bakımın yeterli olduğunu söylerse belirtilerin kötüleşip kötüleşmediği (gece de dahil olmak üzere) düzenli olarak kontrol edin. Hastalığın diğer çocuklara bulaşmasını önlemek için çocuğunuzu bir süre kreşe veya birkaç çocuğun birden bulunduğu ortamlara götürmeyin.




Evde Bakım Önerileri

Bebeğinizi Dik Tutun: Özellikle mama yedirirken bebeğin dik durması nefes alıp verişini kolaylaştıracaktır. Dik dururken uyuduğunda başının öne düşmesini önleyecek şekilde destek olun.

Bol Sıvı İçirin: Azar azar ancak daha sık sıvı tüketmesini sağlayın. Anne sütü veya biberonla besleniyorsa ek su veya meyve suları vücudunun susuz kalmasını önleyecektir.

Havayı Nemli Tutun: Bebeğin öksürüğünü hafifletmek için bulunduğu ortamın havasını nemlendirin. Bunun için bir buhar cihazı kullanabilirsiniz. Evin içi rahat edecek kadar sıcak olmalı ancak havayı kurutacak kadar aşırı sıcak olmamalıdır.

Ortamın Havasını Temiz Tutun: Sigara veya diğer tütün ürünlerinin dumanı bronşiolit belirtilerini şiddetlendirir. Çocuğunuzun yanında veya çevresinde sigara içmeyin.

Tuzlu Su: Burun tıkanıklığını gidermek için tuzlu su içeren burun damlası kullanabilirsiniz. Yemekten önce 1-2 damla burun spreyi damlatmak daha rahat yemek yemesine yardımcı olacaktır.

Bronşiolit Riskini Düşürmek İçin

Bronşiolite neden olan virüsler çok yaygın olduğu ve kolayca bulaşabildiği için bu virüslerden tamamen korunmak pek mümkün değil. Ancak bazı noktalara dikkat ederek çocuğunuzun enfekte olma riskini azaltabilirsiniz.

  • Kumaş mendil yerine atılabilir mendiller kullanın.
  • Kendi ellerinizi ve çocuğunuzun ellerini sık sık yıkayın.
  • Çocuğunuzla yakın temasta olan kişileri ellerini sık sık yıkamaları konusunda uyarın.
  • Yemek aksesuarlarını kullandıktan hemen sonra yıkayın ve kurutun.
  • Oyuncakları ve çocuğunuzun temas ettiği yüzeyleri sık sık silin.
  • Bebeğinizi grip, nezle gibi virüsle bulaşan hastalıkları bulunan kişilerle aynı ortamda tutmayın.
Kaynaklar


, , , , ,

Bu yazıyla ilgili henüz yorum yapılmamış.

Bir Cevap Yazın


Not: İmla kurallarına uymayan, kısaltmalar içeren, büyük harflerle yazılan ve daha önceden yapılmış yorumlarla aynı veya benzer içerikli yorumlar onaylanmamaktadır. Sitemiz sağlık danışmanlığı hizmeti vermemektedir. Sağlık sorunlarınız ile ilgili en doğru bilgileri doktorunuzdan alabilirsiniz.